X

Marka Bağımlılığı- Marka sadakati?

Marka Bağımlılığı- Marka sadakati?

Öncelikle Bağımlılık ve Bağlılık(sadakat)  farklı anlamlar içeren kelimeler olduğunu belirtmeliyim. Marka bağımlılığı; alkol bağımlılığını gibi Patolojik bir durumdur ve  bağımlılığın tüm klinik özellikleri belirgin olarak göstermektedir. 
Marka sadakati(Bağlılığı); uzun süreli bir memnuniyet, vefa, minneti akla getirir. 
 
Marka Sadakati (Marka Bağlılığı):
 
      Marka sadakati genellikle bir kere alınıp uzun süre kullanılan beyaz eşya, buzdolabı, fırın, çamaşır, bulaşık makinesi, televizyon, otomobil vs gibi eşyalar için geçerlidir. Bu tür ürünleri daha önce kullanmış ve servisinden, kalitesinden memnun kalmışsak, genellikle sadakatimizi sürdürür ve ikinci defa satın almak istediğimizde, biraz da alışkanlığımızın etkisiyle yine aynı markayı tercih edebiliriz.
Eğer rakip firmalar bize bir tercih değişikliğine neden olacak kadar kalitede, fiyatta, serviste, güç tasarrufunda, dayanıklılıkta, ölçülerinde, donanımında ve kullanılan teknolojide fazladan bir şey sunmuyorsa,aynı markayı satın almaya devam ederiz.
Tercih ettiğimiz Marka yeniliklere ayak uyduramamış, teknoloji olarak zamanın gerisinde kalmış ve örneğin çok elektrik tüketiyor, çok gürültülü çalışıyor ise bunlara eskiden katlanmamıza rağmen başka bir markanın böyle üstünlükleri varsa yeni bir markaya yönelebiliriz.
Sadakatimizin özünde bir mantık vardır. Bize sunulanlar karşılığında bir bedel öderiz ve ödediğimiz bedel ile ürün özellikleri arasında bir denge olmasını isteriz. Ticaretin en sağlam kuralı fiyat- kalite ilişkisinin tutturulmasıdır. Aksi durumda aynı veya benzer kalitedeki bir ürünü daha ucuza satın alma arayışına gireriz.
       Giysi, aksesuar, cep telefonu, bilgisayar gibi kişisel eşyaları satın alırken tamamen ihtiyacımızı giderme amacı güdülür.Rakipleri içinden tercih edilen bu markada,  kişinin beklentilerine denk gelen ya bir tarz, ya bir uygulama, ya bir servis, ya bir anlayış farkı vardır. hiç bir zaman başka insanlar üzerinde baskı yaratmak, kıskandırmak, imrendirmek, sosyal statü vurgulamak amacı güdülmemektedir.  
 
Marka Bağımlılığı:
 
Marka bağımlılığının altında bir mantık aramak yerine, "kuvvetli bir arzu"dan bahsetmek daha doğrudur. Aynı Alkol Bağımlılığı gibi. Alkol Bağımlılığında neler yaşanıyorsa , marka bağımlılığında da benzer şekilde yaşanır,
  • Kişi bu marka ürün için çok arzu duyuyor ve bunu elde etmek için yoğun çaba içindedir. 
  • Bu marka olan ürün temin edilemediğinde belirgin huzursuzluk.
  • O markaya ulaşmak için kişide bencil davranışlar belirir.
  • Sağlılık düşünce modeli bozulmuş ve kişinin ihtiyacı olmadığı halde ve kontrolsüz satın alma şeklindedir. Kişi o markaya sahip olduğunda kendini daha iyi hissedeceğine, girdiği ortamlarda dikkat çekeceğine, kendini inandırmıştır. Bağımlısı olduğu marka olmadan kendini eksik hisseder.
  • Satın alacak parası yoksa şartları zorlayacak, çevresinden borç isteyecek ya da çok önemli bir ihtiyacı için ayırdığı parayı, arzu ettiği marka için harcayacaktır.
  • Kişi bağımlısı olduğu Markalar için tartışabilir, hakkında kötü söz söylenmesine katlanamaz. Onun diğer insanlar tarafından da beğenilmesini ister. kullandığı markanın uzun uzun savunmasını yapar, tartışmalara girer. kavga çıkarır.
  • Marka bağımlısı bu hale nasıl geldiğine çok fazla kafa yormaz. Bu konuda kendini sorgulamaz. Bağımlısı olduğu Markanın veya markaların reklamlarıyla beyni yıkanmıştır ve yıkanmaya devam eder Onu bu koşullanmadan vazgeçirecek tek neden, o markanın yerine ikame edeceği, daha fazlasını vadeden başka bir marka olabilir. Çünkü markalar da, onların zihinlerdeki imajları da zamanla eskir, gözden düşer. Yeni markalar, yeni trendler, yeni modalar, yeni teknolojiler onların yerini alır. 
  • Marka bağımlısı  ürünlerin ne kalitesiyle, ne fiyatıyla ilgilenir.
  • marka bağımlıları, üst düzey bir yaşam tarzını, marka ürünle özdeşleştirilmiş bir yaşam sürerler. Başka insanlar üzerinde baskı yaratmak, kıskandırmak, imrendirmek, sosyal statü vurgulamak amacı güdülmektedir.
  • Marka bağımlılığı ile Kişilik Bozuklulukları sıklıkla eşlik etmektedir. ( Narsistik, Histrionik, Obsesif, Bağımlı Kişilik Bozukluğu gibi,)
  • Marka bağımlılarının çoğu aynı zamanda Alıveriş Bağımlısıdır. 
  • Marka bağımlıları, günlük yaşamının zamanlarının büyük bir kısmını  marka ürünlerle alakalı geçirir, her geçen gün bu kapsamda marka ile geçirilen süreler artmaktadır.
  • sosyal , mesleki, aile, ekonomik  gibi birçok alanda bozulmalar yaşanır, 
Marka Yaratanlar ve Reklam; Markaları yaratanlar, marka bağımlısı yaratmanın da hakimiyeti içindedir. Yüzlerce kişi bu konuda kafa yorar. Psikolog ve Sosyologlardan bile faydalanırlar. Marka hedef kitlesine ulaşmak için yola çıkmış ve bunun için hatırı sayılır bir bütçe ayırmışsa bunu gerçekleştirmekte zorlanmaz. Çünkü insanlarda belli bir ürüne karşı arzu uyandırmak usta reklamcıların işidir. Reklamcılar empati yaparak alışveriş meraklısı insanların zevklerini ve düzeylerini, ilgi alanlarını, zayıf noktalarını iyi bilirler. Satın alınan ürünle, hemen fark edileceğinin, başka insanların onu kıskanacağı,  çok mutlu olacağını, yaşamına renk geleceğini üstüne basa basa vurgularlar. 
 
Marka Bağımlılığını Nasıl Engelleriz?: Bu Konu birçok Disiplini ilgilendirir ve o Disipline bağlı bir çok çalışma yapılabilir. Psikiyatrist olarak benim, Sizlere mesajım,  "yukarda belirttiğim iki durumdan ( "Marka Bağımlılığı" ve "Marka Sadakati") hangisi sizi tanımlıyor?  Eğer cevabınız Marka Sadakati ise sorun yok ama Dikkatli olun, her an Marka bağımlısı olabilirsiniz. Cevabınız Marka Bağımlılığı ise! bu Sorunun çözümü için bir Psikiyatrist ile görüşmelisiniz." olur.